Με αφορμή την "αποκάλυψη" ότι ο 7 (επτά!) φορές νικήτής του Γύρου της Γαλλίας Lance Armstrong έκανε εκτεταμένη χρήση απαγορευμένων ουσιών ενισχυτικών της σωματικής απόδοσης, θα ήθελα να καταθέσω τις απόψεις μου σχετικά με το θέμα του ντοπαρίσματος. Θα προσπαθήσω να παραθέσω τις θέσεις μου σε μορφή ερωτοαπαντήσεων ώστε να γίνουν καλύτερα κατανοητές και να σταματήσουν να πέφτουν όλοι -επίσημοι και ανεπίσημοι- από τα σύνεφα κάθε φορά που το τέρας δείχνει την πραγματική του όψη. Όσοι πέφτουν από τα σύννεφα ζούσαν πολύ καιρό σε αυτά! 

ΥΓ:Οι απόψεις μου είναι συνειδητά οξείες έως ελαφρώς ακραίες ώστε να αναδείξω την υποκρισία που επικρατεί στο συγκεκριμένο θέμα.

·         Τι είδους αθλητισμό επιθυμεί να παρακολουθεί ο σύγχρονος (τηλε)πολίτης;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
 Αν κρίνουμε από τον αριθμό των εισιτηρίων και τα ποσοστά τηλεθέασης, ο πολίτης επιθυμεί επαγγελματικού επίπέδου αγώνες, όπου επαγγελματίες αθλητές ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλο στο μέγιστο των σωματικών τους δυνατοτήτων.

·         Ποιος αποφασίζει για το είδος του αθλητικού θεάματος και για το επίπεδο ανταγωνισμού που θα παρουσιασθεί στους θεατές;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Τελικά, αποφασίζει πάντα ο θεατής. Μπορεί οι χορηγοί - ιδιωτικές εταιρείες, μέσω της οικονομικής τους συμβολής να στήνουν ουσιαστικά όλες τις υλικοτεχνικές και συναισθηματικές υποδομές επί των οποίων θα πραγματοποιηθεί ο αθλητικός ανταγωνισμός, αν όμως δεν συναινέσει ο τελικός καταναλωτής (δηλαδή ο θεατής), τότε τίποτα απ’ όλ’ αυτά δε θα τελεσφορήσει. Η συμμετοχή του κοινού - καταναλωτή είναι αυτή που τελικά καθορίζει αν το είδος του συγκεκριμένου μοντέλου αθλητικής επένδυσης είναι κερδοφόρο ή όχι. Ποτέ ένα κοινωνικό μοντέλο δεν αναπαράγεται επιτυχώς, ερήμην αυτού που στο τέλος καλείται να πληρώσει τον λογαριασμό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το επικρατόν αθλητικό μοντέλο των θεαματικών αναμετρήσεων αθλητών “γιγάντων - σούπερμαν”, είναι αυτό που αποδέχτηκε το κοινό επειδή ικανοποιούσε τα γούστα του. Αλλιώς δε θα δεχόταν να συμμετέχει, ως ο τελικός σπόνσορας.

·         Τι συνεπάγεται η αποδοχή του μοντέλου του απαστράπτοντος επαγγελματικού αθλητισμού;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
 Συνεπάγεται την αποδοχή των μεθόδων του! Είναι υποκριτικό να αγοράζεις με ενθουσιασμό το τελικό προϊόν αλλά να αποστρέφεις το βλέμμα όταν σου δείχνουν τον τρόπο παραγωγής του. Για να παραφράσουμε τον Otto Wismark: «ο αθλητισμός είναι σα τα λουκάνικα. Καλύτερα να μη βλέπεις πώς γίνονται!» Τα αναβολικά στεροειδή χρησιμοποιούνται από τους επαγγελματίες αθλητές, επειδή ο πολίτης τους αμείβει (έμμεσα και άμεσα) πλουσιοπάροχα για τις επιδόσεις τους. Όταν το πλήθος επευφημεί  τους κατοστάρηδες που κάνουν χρόνους κάτω των 10 δευτερολέπτων, ουσιαστικά νομιμοποιεί τους τρόπους επίτευξης αυτών των άθλων. Ο προπονητής του Ben Johnson είχε δηλώσει σε μία συνέντευξη ότι τα αναβολικά αξίζουν όσο αποτιμά η αγορά το κάθε μέτρο της κούρσας των 100 μ.  Όσο η αμοιβή αυτή θα αξίζει περισσότερο από το ρίσκο της σύλληψης, της διαπόμπευσης και των φαρμακολογικών παρενεργειών, η χρήση αναβολικών στεροειδών δε θα σταματήσει ποτέ, ούτε από επαγγελματίες, αλλά και ούτε από ερασιτέχνες αθλητές που ονειρεύονται να γίνουν επαγγελματίες.

·         Η κοινωνία - θεατής μπορεί να εξασφαλίσει την κατανάλωση εντυπωσιακού αθλητικού θεάματος, χωρίς να παίρνουν οι αθλητές αναβολικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Όχι. Αυτό που μπορεί να απαιτήσει όμως, αν επιθυμεί αυτό το είδος αθλητισμού, είναι να βελτιστοποιηθεί ο τρόπος χρήσης αυτών των ουσιών, ώστε και το θέαμα να εξασφαλίζεται και να κινδυνεύει όσο δυνατόν λιγότερο η υγεία των αθλητών.
Αυτό μπορεί να γίνει μέσω της άρσης των απαγορεύσεων και της υιοθέτησης της ιατρικώς επιβλεπόμενης χρήσης των ουσιών αυτών.

·         Η νομιμοποίηση δε θα οδηγήσει σε ακρότητες χρήσης, οι οποίες θα βλάψουν τελικά ακόμα περισσότερο την υγεία των επαγγελματιών αθλητών;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Εξαρτάται. Ακρότητες προκαλεί το σημερινό μοντέλο. Αν επιτρέπονταν η πρόσβαση σε αναβολικά στεροειδή, υπό απόλυτη ιατρική επίβλεψη -υπό συνθήκες όπου ένα εξειδικευμένο, απόλυτα ενημερωμένο ιατρικό τιμ θα είχε την ευθύνη της χημικής σωματικής ενίσχυσης του αθλητή- τότε δε θα γινόμασταν μάρτυρες των απίστευτων ακροτήτων που βλέπουμε σήμερα: αρσιβαρίστες να χρησιμοποιούν το πιο επικίνδυνο αναβολικό του κόσμου, επειδή κάποιοι πίστεψαν ότι έτσι θα αποφύγουν τη σύλληψη.
Επίσης αυτό θα σήμαινε και αλλαγή των πηγών προέλευσης αυτών των ουσιών: οι αθλητές θα είχαν πλέον πρόσβαση σε αποστειρωμένα προϊόντα υψηλής ποιότητας και όχι σε νοθευμένα αναβολικά από τη μαύρη αγορά, αμφιβόλου σύστασης, ποιότητας και περιεκτικότητας.
Κάτι άλλο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το σημερινό σύστημα ελέγχων αναγκάζει τους αθλητές να χρησιμοποιούν ταχείας αποβολής, από του στόματος αναβολικά, τα οποία έχουν συνδεθεί με επικίνδυνες παρενέργειες ηπατικής προέλευσης και να αποφεύγουν τους πιο ασφαλείς εστέρες τεστοστερόνης, οι οποίοι όμως μένουν στον οργανισμό για μεγάλο χρονικό διάστημα και έτσι ανιχνεύονται ευκολότερα κατά τον έλεγχο ντόπινγκ στο αίμα και στα ούρα.

·         Αν ισχύσει κάτι τέτοιο, δεν υπάρχει κίνδυνος η χρήση να διαχυθεί στις χαμηλότερες, ερασιτεχνικές κατηγορίες;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Εξαρτάται. Ούτως ή άλλως, υπό την παρούσα κατάσταση, όποιοι ερασιτέχνες αθλητές φιλοδοξούν να γίνουν επαγγελματίες, έχουν εκ των πραγμάτων περισσότερες πιθανότητες να χρησιμοποιήσουν αναβολικά για να πετύχουν το στόχο τους, από κάποιον που δεν έχει αντίστοιχες βλέψεις. Πιθανώς η νομιμοποίηση απλώς να διασφαλίσει ότι αυτή η, ούτως ή άλλως μοιραία μετάβαση, θα πραγματοποιηθεί υπό τις ασφαλέστερες για την υγεία του αθλητή συνθήκες.

·         Δηλαδή, ο σημερινός αθλητής που είναι επαγγελματίας ή που επιθυμεί να γίνει επαγγελματίας, πρέπει να χρησιμοποιεί αναβολικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Όχι. Κανείς δεν τον υποχρεώνει. Στις δημοκρατικές κοινωνίες, κάθε πολίτης έχει ελευθερία επιλογής. Όμως οι προσδοκίες ενός επαγγελματία αθλητή δε συγκρίνονται με αυτές ενός καθημερινού εργαζόμενου. Όταν ένας αθλητής δέχεται να εξασφαλίσει τα προς το ζην (και ουσιαστικά προσδοκώντας πολύ περισσότερα από τα “προς το ζην”) από την εκμετάλλευση των σωματικών του δυνατοτήτων, είναι πιθανό να προσπαθήσει να βελτιστοποιήσει την απόδοση της επένδυσης στο σώμα του, καταφεύγοντας στη χρήση ενισχυτικών ουσιών. Άλλωστε ο επαγγελματίας έχει σιωπηλά αποδεχθεί τις αυξημένες πιθανότητες σωματικής βλάβης. Όταν ρωτήθηκαν 192 αθλητές κατά πόσον θα λάμβαναν ένα φάρμακο το οποίο θα τους επέτρεπε να κερδίσουν όλους τους αγώνες για τα επόμενα πέντε χρόνια, το οποίο θα ήταν μη-ανιχνεύσιμο και το οποίο αργότερα θα τους σκότωνε, το 52% των ερωτηθέντων απάντησαν θετικά[1].
 Ο κίνδυνος να υποστεί ένας επαγγελματίας αθλητής σωματική βλάβη από αυτήν κάθε αυτήν την αθλητική δραστηριότητα στην οποία οικειοθελώς συμμετέχει, είναι πολύ μεγαλύτερος από τον κίνδυνο να βλάψει την υγεία του από την ιατρικώς επιβλεπόμενη χρήση αναβολικών. Κάτι άλλο που δεν πρέπει να λησμονείται είναι ότι οι αθλητές, νομίμως, προσπαθούν να αποκτήσουν συγκριτικό πλεονέκτημα, με κάθε δυνατό, μη σωματικό, τρόπο. Είτε αυτός είναι ένα διαστημικής τεχνολογίας κοντάρι στο επί κοντώ, είτε ένα νέο μαγιό χωρίς τριβές στην κολύμβηση, είτε νέας τεχνολογίας παπούτσια, είτε διαμονή σε υποβαρικούς θαλάμους στα αγωνίσματα αντοχής, είτε το πλούσιο μπάτζετ του προέδρου του συλλόγου, είτε τα νέας τεχνολογίας αθλητικά μηχανήματα προπόνησης, είτε, είτε, είτε. Το γήπεδο ήδη “γέρνει”, χωρίς να χρειάζεται να καταφύγουν οι αθλητές σε ντοπάρισμα!


·         Και εν τέλει, ποιος ο λόγος να χρησιμοποιεί ένας αθλητής  αναβολικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Η “με κάθε κόστος” νίκη. Αυτή είναι η πεμπτουσία του σύγχρονου αθλητισμού. Μια ματιά στον προϋπολογισμό των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου (ή σε αυτούς της Αθήνας), θα πείσει και τον πιο ρομαντικό ότι ο επαγγελματικός αθλητισμός δεν έχει να κάνει τίποτα με αθλητικά ιδεώδη. Πρόκειται για ένα χορό εκατομμυρίων, που χρησιμοποιεί τη δαιμονοποίηση των αναβολικών ως αποδιοπομπαίο τράγο, για να ανακτήσει τη χαμένη του ηθική. Η απόφαση της απαγόρευσης των αναβολικών είναι πάνω απ’ όλα μία ηθική απόφαση και ως τέτοια πρέπει να αντιμετωπίζεται. Η μείζων υποκρισία είναι ότι ο σύγχρονος αθλητισμός των υπεραποδόσεων, δαιμονοποιεί κάτι που ουσιαστικά έχει καταλήξει να είναι προαπαιτούμενο για να συμμετάσχει κάποιος σε αυτόν! Catch 22, για όποιον ξέρει από Χολυγουντιανό κινηματογράφο.


·         Πρόκειται για αδιέξοδο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Όχι. Η χρήση των αναβολικών στον αθλητισμό θα πάψει μόνο όταν θα σταματήσουν να είναι χρήσιμα. Και μόνο με έναν τρόπο μπορεί να γίνει αυτό: να καταργηθεί ο επαγγελματικός αθλητισμός. Όσο και αν φαντάζει εξωπραγματικό και ουτοπιστικό, είναι λίαν εφικτό: αν το φιλοθεάμων κοινό το επιθυμεί, μπορεί να γίνει την επόμενη μέρα. Ούτως ή άλλως, θα συνεχίζει να πληρώνει τις δόσεις τους στην τράπεζα.
Οι προτάσεις περί ίδρυσης δύο διαφορετικών ειδών αγώνων, ντοπαρισμένων και αντοπάριστων, δε θα κάνει τίποτ’ άλλο παρά να μετατοπίσει το βάρος του ελέγχου ντόπινγκ προς τη μεριά των αντοπάριστων.

·         Και τι γίνεται με όλους αυτούς που δεν είναι επαγγελματίες αθλητές ή φερέλπιδες επαγγελματίες;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Κατ’ αρχάς πρέπει να εξαιρέσουμε το χώρο των επαγγελματιών ή φανατικών μποντυμπίλντερς, όπου η άσκηση έλλογης σκέψης θεωρείται μάλλον παρεμποδιστική λειτουργία. Yπάρχουν άνθρωποι η δραστηριότητα των οποίων δεν υπακούει ούτε στους στοιχειωδέστερους κανόνες λογικής. Βέβαια εκ της φύσεώς του, το ανθρώπινο είδος ρέπει προς τις ριψοκίνδυνες πράξεις. Το τσίρκο και οι ακροβάτες αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα. Κάπως έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί και ο χώρος του επαγγελματικού μποντυμπίλντινγκ. Όπως και να ’χει, αφ’ ης στιγμής δεν ενοχλούν κανέναν, είναι ελεύθεροι να διαθέσουν τον εαυτό τους , όπως αυτοί κρίνουν ότι τους αρέσει.
Τι γίνεται όμως με τη μεγάλη πλειοψηφία των χρηστών; Αυτών δηλαδή που χρησιμοποιούν αναβολικά, ορμώμενοι από την επιθυμία τους να αποκτήσουν ένα “απλώς” θελκτικό σώμα. Οι άνθρωποι αυτοί, ως εκ της θέσεώς τους -εύποροι νέοι της λευκής φυλής με ευρεία γκάμα ενδιαφερόντων και δυνατοτήτων- διαθέτουν και το νου και την πολυτέλεια να χρησιμοποιούν τα αναβολικά στεροειδή με σχετικά ασφαλή και συνετό τρόπο. Δυστυχώς η απαγορευτική πολιτική τους αναγκάζει να καταφεύγουν σε αναβολικά σκευάσματα προερχόμενα από τις διαδρομές της μαύρης αγοράς, με ότι κινδύνους αυτό συνεπάγεται. Επίσης η δαιμονοποίηση της χρήσης τους, αποτρέπει αυτούς τους ανθρώπους από το να διασφαλίσουν ιατρική επίβλεψη, κάτι βέβαια που και να το επεδίωκαν δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα το πετύχαιναν: η πολιτική της ποινικοποίησης αποτρέπει πολλούς λειτουργούς της υγείας να ασχοληθούν με τέτοια περιστατικά ή στην καλύτερη περίπτωση τους παρέχει μόνο ελεγχόμενη, τρομολάγνα, ενημέρωση.

·         Δηλαδή, ο απλός νέος που ενδιαφέρεται να διατηρεί ένα ωραίο σώμα, πρέπει να καταφύγει απαραίτητα στη χρήση αναβολικών;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Φυσικά και όχι. Πρώτα όμως πρέπει να αποκρούσει όλες τα κοινωνικές επιταγές περί του σύγχρονου ιδεώδους του αντρικού σώματος, με τις οποίες βομβαρδίζεται σε συστηματική καθημερινή βάση.
Ο σύγχρονος νέος, υπακούοντας στα κελεύσματα της βιομηχανίας δημιουργίας προτύπων συμπεριφοράς και εικόνας, θεωρεί ότι για να γίνει αρεστός και σεβαστός, πρέπει να έχει αποκαλύψει τους 6 κοιλιακούς του μυς (το περίφημο six pack!), να κατέχει θωρακικούς από σίδερο και μπράτσα διατομής 40 πόντων (τουλάχιστον). Έρευνα που έγινε από το την Ιατρική Σχολή του Harvard έδειξε ότι κατά τη διάρκεια της 25ετίας 1973 – 1998, η  μάζα και η γράμμωση των μυών της διάσημης παιδικής κούκλας GI Joe, αυξήθηκαν κατά εξωπραγματικό τρόπο: η διατομή των δικεφάλων του GI Joe (αναγώμενη σε άνθρωπο ύψους 1,78 μέτρων), αυξήθηκε από 30,5 cm το 1973, σε 81 cm το 1998[2]! Φυσικά αυτή η συστηματική πολιτιστική μετάβαση, συνοδευόμενη από εικόνες και ερεθίσματα ωμής και απροκάλυπτης βίας, παρατηρήθηκε και στα υπόλοιπα μέσα που διαμορφώνουν πρότυπα εξωτερικής εμφάνισης και συμπεριφοράς: κινούμενα σχέδια, ηθοποιοί, ηλεκτρονικά παιχνίδια. Οι σύγχρονοι νέοι καλούνται να ανταποκριθούν σε σωματικά ιδεώδη που δεν είναι δυνατόν να επιτευχθούν με απλή γυμναστική. Η αυξημένη χρήση αναβολικών στεροειδών αποτελεί σύμπτωμα αυτών των διεστραμμένων κοινωνικών προτύπων. Το να δαιμονοποιούμε το σύμπτωμα (αναβολικά) και όχι την αιτία (επιβολή νέων σωματικών προτύπων) αποτελεί κοινωνική υποκρισία. Το ότι όλα αυτά βαίνουν παράλληλα με την αύξηση των ποσοστών παχυσαρκίας, μόνο ως σύμπτωμα οξείας κοινωνικής νόσου μπορεί να εκληφθεί.
 
·         Τα αναβολικά σκοτώνουν τα παιδιά μας;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
 Σε αυτό το σημείο πρέπει να κάνουμε μια απόλυτη δήλωση: Η χρήση αναβολικών στεροειδών από άτομα τα οποία είναι ορμονικά ανώριμα (παιδιά και έφηβοι) ή ορμονικά διαφορετικά (γυναίκες), σε σχέση με τον ενήλικα υγιή άντρα, είναι πολύ επικίνδυνη και μπορεί να έχει καταστρεπτικές συνέπειες.
Όμως πριν βγούμε ουρλιάζοντας στα κανάλια πρέπει να έχουμε μια αίσθηση της πραγματικότητας. Τα παιδιά μας κινδυνεύουν πολύ περισσότερο από τις νεόκοπες συνήθειες διασκέδασης που έχουν αποκτήσει. Όταν η έξοδος αρχίζει στις 12 τα μεσάνυχτα και τελειώνει τα ξημερώματα, μετά από βαριά κατανάλωση αλκοόλ εν μέσω τουρκογύφτικων ασμάτων με αποχρώσεις έθνικ ποπ, τότε η κοινωνία θα έπρεπε να ανησυχεί πολύ περισσότερο για τα στερεότυπα που αναπαράγουν τα βλαστάρια της και όχι για το ενδεχόμενο λήψης αναβολικών στεροειδών. Θα ανησυχούσα πολύ περισσότερο για την οικιστική αθλιότητα και την περιβαλλοντική υποβάθμιση με την οποία εξοικειώνονται τα παιδιά μας. Θα ανησυχούσα πολύ περισσότερο με την εκστρατεία νομιμοποίησης και θεαματικοποίησης της βίας και της φαυλότητας που ρέει καθημερινά από τις τηλεοπτικές κάνουλες, παρά με την επίδραση των αναβολικών στη ψυχολογία των μαθητών. Θα ανησυχούσα πολύ περισσότερο με το κινητό τηλέφωνο που έχει γίνει φυσική προέκταση του αυτιού των νέων μας παρά με το κατά πόσον βεβηλώνεται το αθλητικό ιδεώδες από τη χρήση νανδρολόνης. Στις ΗΠΑ 2,5% των μαθητών Γ’ Λυκείου παραδέχτηκε ότι έκανε χρήση αναβολικών τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του. Ανησυχητικό ποσοστό; Ναι, πράγματι. Η ουσιαστική απειλή όμως βρίσκεται αλλού: 5,4% αυτών είχε δοκιμάσει extasy, 8% παραισθησιογόνα, 13 % αμφεταμίνες και το 57,5% είχε μεθύσει. 6.000 θάνατοι εφήβων σε αυτοκινητιστικά δυστυχήματα ετησίως στις ΗΠΑ οφείλονται σε κατανάλωση αλκοόλ. Πόσοι θάνατοι οφείλονται σε κατανάλωση αναβολικών;

·         
·         Αν θέλω να φτιάξω ένα ωραίο σώμα πρέπει να χρησιμοποιήσω αναβολικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Τίποτα δε θα μπορούσε να είναι μακρύτερα από την αλήθεια. Ένας άνθρωπος, με την κατάλληλη γυμναστική και διατροφή, μπορεί να αγγίξει το ύψιστο των σωματικών ικανοτήτων που του επιτρέπει η γενετική του ιδιοσυστασία. Συνήθως όμως, αυτό που βλέπει κανείς στα γυμναστήρια είναι η υιοθέτηση αναποτελεσματικών μεθόδων εκγύμνασης, οι οποίες μαθηματικά οδηγούν σε στασιμότητα, απογοήτευση. Έτσι, ο γυμναζόμενος νομίζει ότι πρέπει να καταφύγει στη χρήση αναβολικών. Ο προπονούμενος δε χρειάζεται εξασκητικά σχήματα που προβλέπουν 4 μέρες προπόνηση την εβδομάδα, με 30 σετ ανά προπόνηση. Τέτοιες μέθοδοι οδηγούν στην υπερπροπόνηση πριν καλά καλά επιστρέψει ο ασκούμενος σπίτι του! Με το σύστημα High Intensity Training του Mike Mentzer, 4-5 σετ υψηλής έντασης, κάθε τέσσερις μέρες, συνδυασμένα με κατάλληλη διατροφή είναι ότι χρειάζεται για να φτάσει κάποιος στην καλύτερη σωματική κατάσταση της ζωής του[3].







[1] Goldman B, Klatz R. Death in the locker room II. Chicago Elite Sports Medicine Publications. 1992.
[2] Pope HG, Olivardia R, Gruber A et al. Evolving ideals of male body image as seen through action toys. Int J Eat Disord. 1999; 26: 65-72.

[3] Mike Mentzer. Heavy Duty II: Mind and Body. 1996. Mentzer-Sharkey Enterprises.
3

Προβολή σχολίων

Φόρτωση